عباس قديانى

646

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

مملكت بر سرير سلطنت دولت آل زيار نشست . وى تا سال 462 ه . ق . در گرگان ، طبرستان و قومس به حكومت مشغول بود و بعد از وى بود كه حوزهء فرمانروايى آل زيار به گرگان و قسمتى از طبرستان محدود گرديد . فوروس در دوره سلوكيان به ماليتهاى دسته جمعى اطلاق مىشده است . فوزيه فوزيه فرزند « ملك فواد » خواهر « ملك فاروق » پادشاه مصر بود كه با محمد رضا پهلوى ازدواج كرد . حاصل اين ازدواج دخترى به نام شهناز بود كه شهناز نيز همسر اردشير زاهدى شد . فوزيه در سال 1327 كه از فشارهاى تاج الملوك و خواهران شاه به تنگ آمده بود ايران را ترك و در قاهره تقاضا طلاق نمود . فوشنج : - بوشنج فووريه دكتر فووريه طبيب مخصوص ناصر الدين شاه كه از هنگام اقامت شاه در پاريس به‌جاى دكتر تولوزان انتخاب و به همراه شاه به ايران آمد . از تأليفات وى كتاب سه سال در دربار ايران را مىتوان نام برد . فهليان شهرى در فارس در شمال غرب ويرانه‌هاى بيشاپور . نقوش برجستهء كورانگون كه از هزارهء دوم پيش از ميلاد است در نزديك همين محل واقع شده است . فيروزآباد شهرى در 116 كيلومترى جنوب شيراز . شهر كنونى در 3 كيلومترى جنوب شرق محل شهر باستانى گور ( gur ) يا معرب آن جور قرار دارد . گويند گور را اردشير بابكان ساسانى در محل پيروزيش بر اردوان پنجم اشكانى بنا نهاد . شهر گور مدور بود ، و در جهات اربعه ، چهار دروازه به نامهاى ميترا ، بهرام ، هرمز و اردشير داشت . در مركز شهر برج رفيعى بود كه بر فراز آن آتشگاهى ساخته بودند ، و در نزديكى آن آتشكدهء بزرگى قرار داشت . بقاياى كاخ اردشير در شمال شهر ظاهرا قديميترين بناى ساسانى موجود است . گور مركز ناحيهء اردشير خره بود ، و در 28 يا 29 ه . ق . به تصرف مسلمانان درآمد . استخر و گور آخرين شهرهاى فارس بودند كه تسليم اعراب شدند . گور در قرن سوم ه . ق . از شيراز كوچكتر ولى به بزرگى استخر بود . آثار تاريخى آن عبارتند از : 1 - ويرانه‌هاى شهر گور كه برجى چهار ضلعى در ميان آن است . نزديك برج ويرانه‌هاى آتشكدهء فيروزآباد قرار دارد . 2 - كاخ اردشير بابكان به فاصلهء حدود 2 كيلومترى شمال ويرانه‌هاى شهر گور . اين كاخ بناى سنگى بزرگى است داراى سه گنبد و ايوانها و دهليزها و اطاقهاى متعدد . 3 - نقش برجستهء اردشير بابكان در كوهستان كنار رود تنگاب در 18 كيلومترى شهر فيروزآباد . 4 - ويرانه‌هاى پلى روبه‌روى نقش مذكور ، كه